Boekwinkel [Naar de winkelhelp]

De classis Edam, 1572-1650
Opbouw van een nieuwe kerk in een verdeelde samenleving. (2010)

In 1527 werd de Monnickendamse Wendelmoet Claesdr verbrand, omdat ze zich fel afzette tegen katholieke geloofsopvattingen. In 1648 werd Claes Boon verbannen uit Edam, nadat hij alle gereformeerden naar de hel had verwenst. In de jaren tussen deze beide vonnissen zijn de religieuze verhoudingen in Holland grondig gewijzigd. In dit boek wordt nauwkeurig getekend hoe dat proces in de classis Edam is verlopen. Aan de classis als schakel tussen de lokale kerkenraden en de synode werd binnen de gereformeerde kerkelijke organisatie het toezicht op de gemeenten opgedragen. De auteur beantwoordt in deze studie de vraag op welke wijze - en met hoeveel succes - de gereformeerde voormannen en hun geloofsgenoten in de classis Edam zich hebben ingezet voor de opbouw van hun nieuwe kerk in een politiek en religieus verdeelde samenleving. Belangrijk is in dat verband de wijze waarop de bestrijding van andere religieuze stromingen en de reformatie van de eredienst, de kerkgebouwen, het onderwijs, de armenzorg en de openbare orde ter hand werden genomen.

Dr. Liesbeth Geudeke promoveerde op 31 oktober 2008 op deze studie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.






€34,95

Lebuïnus en Walburgis bijeen
Deventer en Zutphen als historische centra van kerkelijk leven. (2006)

Lebuïnus en Walburgis staan in deze bundel voor twee steden aan de IJssel met een eerbiedwaardige oude kerkelijke traditie, Deventer en Zutphen. Het was de Angelsaksische benedictijn en missionaris Lebuïnus die in de tweede helft van de achtste eeuw de IJsselstreek met het christendom in contact bracht en kerkjes in Wilp en Deventer bouwde. Deventer is de bakermat van de Moderne Devotie en het was hier dat bij de invoering van de Reformatie heftige discussies van en over predikanten ter stede en uit den vreemde plaatsvonden. Religieuze groeperingen kregen voortdurend te maken met een stedelijke overheid, die de vinger aan de pols hield.

Enkele decennia voor Lebuïnus was de koningsdochter Walburgis abdis van het benedictinessenklooster van het Duitse Heidenheim. Aan het begin van de twaalfde eeuw werd in Zutphen door bisschop Burchard van Utrecht de Sint-Walburgiskerk aan haar gewijd. Ook deze stad kreeg tijdens de Reformatie te maken met verschillende groeperingen, zoals de gereformeerde, de doperse en lutherse groepering. En ook hier moesten de katholieken zien te overleven in een protestantse omgeving.

In deze zestiende regiobundel van de Vereniging van Nederlandse Kerkgeschiedenis (VNK) komt de kerkgeschiedenis van Deventer en Zutphen bijeen in elf artikelen, geschreven door historici, theologen en plaatselijke deskundigen. Vijf bijdragen hebben speciaal betrekking op Deventer, vijf op Zutphen. De scharnier wordt gevormd door een provincieoverschrijdende bijdrage over het hoger onderwijs, speciaal het theologisch onderwijs, in Deventer en Harderwijk. Tevens vindt men, naast een keur uit de geschiedenis van diverse denominaties, onderwerpen die uiteenlopen van kroonluchter tot schuilkerk, van kapittelheren tot kerkenraad, van ‘devote zuster’ tot ziekentrooster, van bisschop tot kerkrentmeester.





€15,00

Nederland en Bentheim
Die Niederlande und Bentheim. Vijf eeuwen kerk aan de grens. Fünf Jahrhunderte Kirche an der Grenze. (2003)

De kerkelijke band tussen Nederland en het graafschap Bentheim is gedurende de afgelopen vijfhonderd jaar bijzonder hecht geweest. De basis voor deze innige band was een grote taalverwantschap. Al in de middeleeuwen strekte de in de IJsselstreek ontstane vroomheidsbeweging van de Moderne Devotie zich uit tot in het Bentheimse, met het klooster Frenswegen als belangrijk steunpunt. Bij het aanbreken van de nieuwe tijd geselden de radicale dopers uit de Nederlanden deze streken evenzeer als het nabijgelegen Münster. Na de val van dit Nieuwe Jeruzalem raakten zij verstrooid. De weg kwam vrij voor een reformatie in de geest van Calvijn. Zijn gereformeerde leer werd niet alleen in de Nederlanden dominant, maar ook in de gebieden van de Bentheimse graven. Eén van hen, Arnold II, stichtte een hogeschool, waarvan vele afgestudeerden predikant werden in de Republiek. Een van zijn opvolgers, graaf Ernst Wilhelm ging echter over naar het katholicisme waarna vele Bentheimse predikanten een veilig heenkomen over de grens zochten.

In 1702 werd in Den Haag een overeenkomst tussen de Nederlanden en Pruisen gesloten, waarmee het graafschap weer in stevig gereformeerd vaarwater belandde. Sommigen stelden hun vertrouwen echter liever in duivelbanners, die in deze grensstreken tot in de twintigste eeuw actief bleven. Anderen zochten, geïnspireerd door bevindelijke aanhangers van de Nadere Reformatie, verdieping van hun geestelijk leven. Een aanzienlijk deel van de Bentheimse bevolking ging mee met de Afscheiding van 1834 en vormde de Evangelisch-altreformierte Kirche, die tot dit jaar deel uitmaakte van het kerkverband van de Gereformeerde Kerken in Nederland.

Deze en andere aspecten van de kerkelijke relatie tussen Bentheim en Nederland zijn op initiatief van de Vereniging voor Nederlandse Kerkgeschiedenis onderzocht en beschreven door twaalf vooraanstaande historici en theologen. Met deze bundel geeft deze vereniging opnieuw invulling aan haar voornaamste doelstellingen; de bevordering van de bestudering van de Nederlandse kerkgeschiedenis. Daarmee toont zij tevens aan dat die geschiedenis voor haar geen grenzen kent, noch geografisch, noch confessioneel.





€15,00

Van tweeën één
Kerk en West-Brabant door de eeuwen heen. (2001)

In deze dertiende bundel van de Vereniging voor Nederlandse Kerkgeschiedenis wordt de wisselwerking tussen de rooms katholieke en protestante confessies in Brabant belicht.

Een provincie die door zowel geografische als religieuze aspecten wordt verdeeld. Zo vormt de rivier de Donge een onzichtbare grens tussen Oost- en West Brabant, wat wordt benadrukt door de contrasterende landschappen.

Ook kerkhistorisch gezien zijn er grote verschillen te onderscheiden tussen Oost- en West- Brabant. De West- Brabantse katholieken vielen van de zestiende eeuw tot begin het begin van de negentiende eeuw onder het gezag van de bisschop van Antwerpen. Terwijl Oost- Brabant al sinds het midden van de zestiende eeuw onder het bisdom van ‘s Hertogenbosch ressorteerde. Uiteindelijk kreeg West- Brabant in 1853 haar eigen bisdom te Breda. Terwijl het oosten in kerkelijk opzicht dus al vroeg een eenheid vormde, zien we een verdeeldheid in West- Brabant, mede door het feit dat er in sommige delen van oudsher een protestante meerderheid woonachtig was.

Deze verschillen leverden interessante ontwikkelingen die uitvoerig worden beschreven door verschillende auteurs die allen een ware autoriteit vormen op het terrein van kerkgeschiedenis.

De twaalf bijdragen in deze bundel bieden een lokale illustratie of verkenning van grotere kerkhistorische ontwikkeling in West- Brabant. Van de interactie tussen kerk en wereld in de Middeleeuwen, via de omwentelingen in de Bataafs- Franse tijd tot de periode van de zogenoemde ontkerkelijking in de jaren zestig van de vorige eeuw. Met Van tweeën één heeft de Vereniging van Nederlandse Kerkgeschiedenis de unieke geschiedenis van West- Brabant weten te ontsluiten en vast te leggen voor de huidige en komende generaties.





€15,00

En God bleef toch in Mokum
Amsterdamse kerkgeschiedenis in de negentiende en twintigste eeuw.(2000)

Toen in 1870 de 32-jarige Abraham Kuyper predikant werd in Amsterdam, bleken van de 130.000 hervormden, pakweg de helft van de bevolking, er op een gemiddelde zondag niet meer dan zes à achtduizend een kerk op te zoeken. Mokum is al lang een onkerkse stad. En toch: tot de jaren zestig bloeide het katholieke leven op tot een ongekende wijze. Amsterdam bleef nog lang de prestigieuze hoofdgemeente van de Nederlandse Hervormde Kerk. Ook voor lutheranen, doopsgezinden en gereformeerden vormde Amsterdam het centrum. Nieuwere kerkverbanden, zoals de Vrije Gemeente en het Leger des Heils bloeiden er op. Nooit is de religieuze rijkdom groter geweest dan gedurende de negentiende en twintigste eeuw. Nooit zijn er meer kerken gebouwd dan in de afgelopen eeuw.

In de jaren zestig volgde de kentering. De secularisatie greep razendsnel om zich heen en de kerken van Amsterdam stroomden leeg, werden afgebroken of kregen een andere bestemming. De kerkelijke gemeenschappen in omringende gemeenten werden opgeslokt en verloren hun sociale samenhang door stadsuitbreiding. Tegelijk dienden zich nieuwe niet-christelijke religieuze groepen aan. Naast de joden, die vanouds hun eigen markante plaats innamen, kleuren nu ook de moslims het straatbeeld.

Vandaag de dag is het moeilijk voorstelbaar in welke mate de kerken het dagelijkse leven en het straatbeeld in de hoofstad beheersten. En met dit boek wil de Vereniging voor Nederlandse Kerkgeschiedenis deze unieke Amsterdamse geschiedenis ontsluiten en vastleggen voor de huidige en komende generaties.





€15,00